Na początek
Gdy masz dyplom z innego kraju, ktoś musi mieć pewność, że zdobyłeś go na porządnie prowadzonych studiach. W Europie ta pewność działa warstwami: uczelnie sprawdzają własne programy, niezależne agencje sprawdzają uczelnie, a same agencje są sprawdzane według tych samych europejskich standardów.
Te wspólne standardy nazywają się ESG. Agencja, która je spełnia, może trafić do publicznego rejestru EQAR – to sygnał, że jej ocenom można ufać ponad granicami.
Cztery zasady
ESG wychodzą od czterech zasad:
- za jakość swojej oferty i jej zapewnianie odpowiadają przede wszystkim same uczelnie;
- zapewnianie jakości uwzględnia różnorodność systemów, uczelni, programów i studentów;
- wspiera rozwój kultury jakości;
- bierze pod uwagę potrzeby i oczekiwania studentów, innych interesariuszy i społeczeństwa.
Źródła: [2]
ESG: jeden zestaw standardów
Standardy i wytyczne dotyczące zapewniania jakości w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego ministrowie przyjęli w Bergen w 2005 roku. Zmienioną wersję przyjęto w Erywaniu w 2015 roku.
Przygotowały je cztery organizacje nazywane grupą E4 – ENQA, ESU, EUA i EURASHE – we współpracy z Education International, BusinessEurope i EQAR.
Część 1: co robią same uczelnie
- Polityka dotycząca zapewniania jakości
- Projektowanie i zatwierdzanie programów
- Kształcenie (uczenie się i nauczanie) i ocenianie zorientowane na studenta
- Przyjęcia na studia, progresja, uznawanie osiągnięć i kwalifikacji oraz dyplomowanie
- Kadra dydaktyczna
- Zasoby dydaktyczne i wsparcie dla studentów
- Zarządzanie informacją
- Podawanie informacji do wiadomości publicznej
- Ciągłe monitorowanie i okresowe przeglądy programów
- Cykliczność zewnętrznego zapewniania jakości
Tytuły standardów podajemy według polskiego tłumaczenia ESG 2015.
Część 2: jak agencje oceniają uczelnie
- Uwzględnianie wewnętrznego zapewniania jakości
- Projektowanie metod odpowiednich do celu
- Wdrażanie procesów
- Eksperci dokonujący oceny
- Kryteria dotyczące rezultatów
- Raporty
- Skargi i odwołania
Część 3: co muszą spełniać agencje
- Działania, polityka i procesy dotyczące zapewniania jakości
- Oficjalny status
- Niezależność
- Analizy tematyczne
- Zasoby
- Wewnętrzne zapewnianie jakości i etyka zawodowa / profesjonalne działanie
- Cykliczny przegląd zewnętrzny agencji
EQAR: kto sprawdza sprawdzających
Rejestr EQAR (European Quality Assurance Register for Higher Education – europejski rejestr agencji zapewniania jakości w szkolnictwie wyższym) powołano w 2007 roku, na konferencji w Londynie. Wpisuje on agencje, które w zasadniczym stopniu spełniają ESG. W Komunikacie paryskim z 2018 roku ministrowie uznali zapewnianie jakości zgodne z ESG za jedno z trzech kluczowych zobowiązań EHEA – najlepiej tak, by w kraju działały wyłącznie agencje wpisane do EQAR.
Wspólne programy
W 2015 roku ministrowie przyjęli też Europejskie podejście do zapewniania jakości wspólnych programów – wspólne ramy dla studiów prowadzonych razem przez uczelnie z kilku krajów.
Źródła: [1]
Co to oznacza dla ciebie
- Studenci: ESG oczekują, że uczelnia jasno informuje o swoich programach i ma procedury skarg i odwołań.
- Uczelnie: część 1 to lista, którą przejrzy ocena zewnętrzna.
- Sprawdzający dyplom: uczelnia oceniana przez agencję z rejestru EQAR została sprawdzona według standardów europejskich.
Źródła: [2]
W Polsce
Polska Komisja Akredytacyjna (PKA) jest wpisana do EQAR. Według rejestru jej obecny wpis jest ważny do 30 czerwca 2028 roku.
Źródła: [6]
Źródła
- EHEA – Quality Assurance
- Standards and Guidelines for Quality Assurance in the EHEA (ESG 2015)
- Standardy i wskazówki dotyczące zapewnienia jakości w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego (ESG) – Polish translation of ESG 2015, published on gov.pl
- EQAR – Standards and Guidelines for Quality Assurance (ESG)
- Paris Communiqué (2018), Appendix I – Support for the implementation of key commitments
- EQAR – Register entry: PKA, Polish Accreditation Committee
Źródła sprawdzone 26 października 2026. Oficjalne dokumenty są linkowane, nie publikowane ponownie.